• Introductie
• Biomassa (pyrolyse-olie, eigenschappen en achtergronden)
• Techniek (cylinidrische ketels, opslag, brandstof benodigd)
• Organisatie (eigen ketel, inkoop bij producent - in voorbereiding)
• Financieel (ondersteuningsregelingen)
• Meer informatie

Introductie

Pyrolyse olie is een vloeibare olie die gemaakt wordt uit vaste biomassa, zoals bijvoorbeeld hout. De olie wordt geproduceerd door snelle pyrolyse van de vaste biomassa, dat wil zeggen door het snel opwarmen van biomassa in afwezigheid van zuurstof. Door deze snelle opwarming “verdampt” de biomassa in een groot aantal lange koolstofketens. Na condensatie ontstaan er drie producten: de olie, gas en kool. Ongeveer 60-70% van de energie in de vaste biomassa komt terecht in de olie. Een groot deel van de overige energie kan bij de productie worden gebruikt voor het produceren van elektriciteit en warmte.

Pyrolyse olie lijkt op “gewone” olie, maar verschilt hiervan op een aantal punten. De pyrolyse olie is zuur en bevat een hoeveelheid water. De energie-inhoud lager dan bijvoorbeeld diesel olie.  Hierdoor is pyrolyse olie niet zonder meer geschikt als (diesel-) transportbrandstof. Wel kan de olie worden gebruikt in industriële oliegestookte ketels en in elektriciteitscentrales.

Een van de grote voordelen van pyrolyse olie is het feit dat de productie hiervan losgekoppeld kan worden van het gebruik van de olie. Daarnaast is de energiedichtheid van pyrolyse olie veel groter dan bij gewone biomassa, waardoor transport en opslag goedkoper is. Ook is het relatief eenvoudig om bestaande gas- of oliegestookte energieinstallaties om te bouwen voor het gebruik van pyrolyse-olie. Hiermee is het voor de eindgebruiker gemakkelijk om de CO2-uitstoot van de energievoorziening flink te verlagen.

De laatste jaren volgen ontwikkelingen op het gebied van pyrolyse elkaar snel op. Een van de belangrijkste spelers op dit gebied is de firma BTG in Enschede. BTG heeft in de jaren 90 haar eigen pyrolyse-technologie ontwikkeld. Na een demonstratie-fabriek in Maleisië wordt momenteel door BTG’s dochterbedrijf BTG-BTL gewerkt aan een commerciële pyrolyse-fabriek in Hengelo (O).

Biomassa

Pyrolyse olie is olie die door een thermisch proces uit biomassa gewonnen wordt. Pyrolyse olie is dus géén pure plantaardige olie en is ook wezenlijk anders dan bioethanol en biodiesel. Al deze andere oliën worden via respectievelijk mechanische druk, fermentatie of verestering gewonnen. Enkele belangrijke eigenschappen staan hieronder.

Typische eigenschappen van pyrolyse-olie (uit hout):

• Dichtheid 1150 - 1250 kg/m3
• Netto Calorische Waarde 17 - 20 GJ/m3
• Watergehalte 15 - 30 wt.%
• Viscositeit 25 - 1000 cP
• Asgehalte < 0.1 gewichts%

Als grondstof voor pyrolyse kunnen vele verschillende soorten vaste biomassa worden ingezet. Voor het proces is het van belang dat de biomassa droog is (maximaal 10%), en dat de deeltjesgrootte maximaal enkele mm is. In afgelopen jaren zijn tests uitgevoerd met oa hout, stro, rijstkaf, palmolie-residuen, olijfpitten, kippenmest en vele stromen uit de agro-industrie. De grondstof met de hoogste olieopbrengst is  hout. De nieuw te bouwen fabriek in Hengelo zal dan ook gebruik maken van (A en B) hout.

Techniek

Een belangrijke toepassing van pyrolyse-olie is productie van stoom of warm water in cylindrische ketels. Deze systemen worden veel toegepast in de (proces)industrie, maar ook voor bijvoorbeeld stadsverwarming. Cylindrische ketels zijn gewoonlijk uitgerust met gasgestookte branders en kunnen daarom relatief gemakkelijk worden omgebouwd naar gebruik van pyrolyse-olie.

De ketelinstallatie dient te worden geschikt gemaakt voor het verbranden van pyrolyse olie. Dit houdt in dat er een brander toegepast moet worden die goed functioneert met deze brandstof. Tevens dient de combinatie ketel/brander goed op elkaar afgestemd te zijn voor een betrouwbaar functioneren, en zal er een aparte opslag voor de pyrolyse-olie moeten worden gerealiseerd.

Qua emissies scoort pyrolyse-olie goed. De olie bevat in principe geen zwavel, en leidt dus niet tot SOx-emissies. De Nox-emissies zullen vergelijkbaar zijn: de in de pyrolyse olie aanwezige stikstof kan tot meer NOx leiden, maar daarentegen zorgt het water in de olie voor een lagere vlamtemperatuur hetgeen tot minder NOx emissies leidt.

Organisatie

In principe zal aanlevering en gebruik van de pyrolyse-olie niet anders zijn met dat van andere vloeibare brandstoffen. De ketel is eigendom van de eindverbruiker, de olie wordt onder contract geleverd door de producent.

Op dit moment zijn er nog geen grote hoeveelheden pyrolyse-olie commercieel beschikbaar. BTG produceert kleinere hoeveelheden in een eigen installatie, voor cliënten die de geschiktheid van bepaalde soorten biomassa voor pyrolyse willen laten testen, of voor cliënten die zelf tests met de olie willen uitvoeren. Constructie van de nieuwe fabriek in Hengelo zal begin 2010 aanvangen; de eerste olie zal dan in de loop van 2011 worden geproduceerd.

Financieel

In principe bestaat er momenteel geen ondersteuningsregeling voor de productie van groene warmte. De SDE-regeling ondersteunt alleen het gebruik van restwarmte die vrijkomt bij de productie van groene stroom, waarbij meer voor elektriciteit wordt betaald naarmate de restwarmte nuttige wordt gebruikt. Wel zullen bedrijven met een emissie-plafond hun CO2-emissie kunnen terugdringen, waardoor ze de emissierechten kunnen verkopen aan andere partijen met een CO2-allocatie.

Omdat er momenteel nog geen pyrolyse-olie op grote schaal wordt verhandeld is er nog weinig te zeggen over de kosten. De producent van de pyrolyse-olie verwacht echter dat deze zal kunnen concurreren met stookolie en aardgas.

Meer informatie

Voor meer informatie zie www.btg-btl.com.